Asııl İşveren Olan Belediyenin Taşeron İşçinin Alacaklarından Sorumlu Olduğuna İlişkin Yargıtay Kararı

YARGITAY
9. Hukuk Dairesi
Esas No : 2008 / 39308
Karar No : 2010 / 39060
Karar Tarihi : 20.12.2010
ÖZÜ : DAVALILAR ARASINDA ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN BULUNDUĞU ANLAŞILMAKTADIR. 4857 SAYILI İŞ KANUNUNUN 2. MADDESİN 6. FIKRASI UYARINCA DAVALI BELEDİYE DE SORUMLU TUTULMALIDIR. MAHKEMECE AKSİNE DÜŞÜNCEYLE DAVALI BELEDİYE YÖNÜNDEN DAVANIN HUSUMETTEN REDDİ HATALI OLUP KARARIN BU YÖNDEN BOZULMASI GEREKMİŞTİR.
DAVA : Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davacı ile davalılardan A… Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi R. T. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında davacının tazminat ve alacaklarından davalı A… Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olup olmayacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Davacı; 25/01/2003 tarihinden itibaren taşeron A… Güv. Ltd. Ştinin işçisi olarak işe başladığını, belediyenin asıl işveren olduğunu, iş sözleşmesinin haksız olarak fesih edildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı A… Güv. ve Eğ. Hiz. Ltd. Şti. devamsızlık nedeniyle davacının iş sözleşmesinin feshedildiğini savunmuştur. Davalı Belediye sorumlulukları bulunmadığını savunarak husumet itirazında bulunmuştur.
Davalılardan A… Güv. ve Eğ. Hiz. Ltd. Şti. İş Yasası’nın 2. maddesi ve 5188 sayılı Yasa’nın 3. maddesi uyarınca özel güvenlik hizmetlerinin ihale ile A… Büyükşehir Belediye Başkanlığınca A.. Ltd. Şti’ne verildiğini ve davacının A… Ltd. Şti’nin işçisi olup davacının iş akdinin adı geçen şirketçe feshedildiğini belirtmiştir.
Mahkemece davalı belediyenin kendisine bağlı Park ve Bahçelerdeki güvenlik hizmetlerini bir bütün olarak bir nevi anahtar teslimi, davalı A… şirketine ihale suretiyle devir ettiği, Büyükşehir belediyesinin herhangi bir çalışanın hizmet vermesinin söz konusu olmadığı gerekçesi ile davalı belediye hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.
Dosya içeriğine göre; davalı A… şirketinin diğer davalı belediyeden park bahçeler vs. nin güvenlik işini ihale suretiyle aldığı, daha sonra bu işi bir başka taşeronluk sözleşmesi ile diğer davalıya devir ettiği anlaşılmaktadır.
Davalılar arasındaki sözleşmelerin niteliği ile tanık beyanları karşısında davalı belediye ile A. Şti. arasında yardımcı iş niteliğindeki güvenlik işinin yapılması “götürü bedel hizmet alımı tip sözleşmeleri” yaptırılması konusunda anlaşmaya varılmıştır. Hizmet alım sözleşmelerinin, anahtar teslimi iş yaptırılması olarak nitelendirilmesi, mümkün değildir. Yukarıda belirtilen hukuksal gerekçelere göre davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesin 6. fıkrası uyarınca davalı Belediye de sorumlu tutulmalıdır. Mahkemece aksine düşünceyle davalı Belediye yönünden davanın husumetten reddi hatalı olup kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Cevap Yaz